:quality(75))
:quality(75))
Subtiele uitsluiting op de werkvloer is vaak lastig te herkennen. Een collega wordt niet betrokken bij informele gesprekken, krijgt weinig reactie op ideeën of valt steeds net buiten belangrijke momenten. Omdat zulke situaties dubbelzinnig zijn, twijfelen medewerkers vaak eerst aan hun eigen interpretatie.
The straw that broke the camel’s back
In de publicatie The straw that broke the camel’s back: How attributions and a mental tipping point shape lived reactions to subtle workplace exclusion onderzoeken Jamie Breukel, Sanne Nijs, Hans van Dijk, Marloes van Engen, Marijn Krol en Stefanie Duijndam hoe medewerkers subtiele uitsluiting ervaren en hoe hun reacties in de tijd veranderen. De publicatie is verschenen in Academy of Management Discoveries.
De onderzoekers zijn verbonden aan Tilburg University, TIAS School for Business and Society en Radboud University. Hans van Dijk is Full Professor in Leading Inclusion bij TIAS en doet onderzoek naar diversiteit, inclusie en sociale ongelijkheid op het werk en in de samenleving.
Van twijfel naar kantelpunt
De onderzoekers interviewden medewerkers over hun persoonlijke ervaringen met subtiele uitsluiting op het werk. Daaruit blijkt dat medewerkers vaak niet meteen zeker weten wat er gebeurt. Ze vragen zich af of zij de situatie goed interpreteren, of zij zelf iets verkeerd doen, of dat het gedrag van anderen bewust of onbewust is.
Die onzekerheid noemen de onderzoekers attributional ambiguity: onduidelijkheid over de oorzaak van wat iemand ervaart. In deze fase proberen medewerkers de relatie vaak eerst te herstellen. Ze zoeken meer contact, passen zich aan of doen extra hun best om erbij te horen.
Als die pogingen niet werken of te veel energie kosten, kan de reactie veranderen. Medewerkers trekken zich terug, nemen minder initiatief of houden zich stiller in de organisatie. Uiteindelijk kan een mentaal kantelpunt ontstaan: het moment waarop de twijfel verdwijnt en iemand de uitsluiting als een duidelijk patroon gaat zien.
Het SWEAR-model
Op basis van de interviews ontwikkelden de onderzoekers het Subtle Workplace Exclusion Attribution and Reaction model, kortweg het SWEAR-model. Dit model laat zien hoe interpretaties en reacties op subtiele uitsluiting zich in de tijd kunnen ontwikkelen.
Het model beschrijft een verschuiving van attributional ambiguity naar attributional clarity. Zodra medewerkers duidelijker zien dat de oorzaak van de uitsluiting buiten henzelf ligt, verandert vaak ook hun reactie. Sommige medewerkers spreken zich uit om rechtvaardigheid te herstellen. Anderen zien daar geen ruimte of effect meer voor en nemen juist verder afstand.
Volgens het onderzoek kunnen drie triggers bijdragen aan dat kantelpunt: een opeenstapeling van uitsluitingsmomenten, vergelijking met hoe anderen worden behandeld en signalen van buitenaf, bijvoorbeeld van een collega, leidinggevende, vertrouwenspersoon of externe bron.