Het 4G-model: van AI-idee naar strategische keuze

Veel organisaties hebben vandaag geen tekort aan AI-ideeën. Integendeel: use cases, pilots en proof-of-concepts stapelen zich op. Toch blijft de strategische impact vaak beperkt. Niet omdat de technologie tekortschiet, maar omdat ideeën te snel worden behandeld alsof ze al keuzes zijn.

Het 4G-model is ontwikkeld om dit probleem te voorkomen. Het dwingt organisaties vier fundamenteel verschillende gesprekken uit elkaar te halen: Generate, Ground, Grow en Guard. Pas wanneer deze gesprekken bewust en in de juiste volgorde worden gevoerd, ontstaat AI-strategie in plaats van AI-activiteit.

Generate: ideeën produceren, geen beslissingen

In deze fase verkennen organisaties AI-ideeën. Het gaat niet om haalbaarheid of businesscases, maar om reikwijdte. Het doel is breedte creëren, niet focus. Zoek naar verschillende soorten waarde: efficiëntie, kwaliteitsverbetering, risicoreductie en nieuwe mogelijkheden.

Een goed Generate-portfolio voelt ongemakkelijk: het bevat ideeën die elkaar tegenspreken en nog niet logisch samenhangen. Dat is geen zwakte, maar een teken dat je nog niet aan het kiezen bent.

Wat er fout gaat: Generate gebruiken om een vooraf bedachte richting te legitimeren. Dan is het geen verkenning, maar verpakking.

Ground: de realiteit afdwingen

Ground is de fase waarin ideeën worden getoetst aan de werkelijkheid. Twee vragen staan centraal: werkt dit met de beschikbare data en past het in de organisatie zoals die vandaag functioneert?

Ground is geen technische validatie alleen. Het is ook een organisatorische stresstest: welke rollen moeten anders functioneren, wie verliest autonomie, en waar ontstaat weerstand? Als een idee alleen werkt als “iedereen meewerkt”, werkt het niet.

Wat er fout gaat: Ground overslaan om snelheid te maken. Problemen worden dan doorgeschoven, waardoor de kosten later hoger liggen.

Wil jij als executive leren hoe AI jouw strategisch denken kan versterken? Ontdek de Masterclass AI & Strategie voor Executives van Jeroen De Flander bij TIAS Business School. In deze driedaagse opleiding leer je hoe AI een hefboom wordt voor slimmere analyses, snellere besluitvorming en effectievere strategie-executie. Geen technische opleiding, maar een strategische verkenningstocht voor wie écht impact wil maken.

Grow: van lokaal idee naar strategische schaal

Veel AI-initiatieven werken lokaal, maar blijven klein. Grow bepaalt of een idee strategisch relevant kan worden. Niet: “Kan dit werken?”, maar: “Wat is nodig om dit breed en duurzaam toe te passen?”

Dit gaat vaak verder dan technologie en raakt ecosystemen, partners, governance en standaarden. Soms blijkt schaal pas mogelijk als andere partijen mee bewegen. Grow dwingt expliciete keuzes: investeren om groot te maken, of bewust lokaal houden. Beide zijn legitiem, zolang de keuze bewust is.

Wat er fout gaat: schaal veronderstellen zonder randvoorwaarden te organiseren. Het initiatief blijft dan afhankelijk van uitzonderingen en goodwill.

Guard: gevolgen, verantwoordelijkheid en controle

Guard komt vaak als laatste, maar is strategisch cruciaal. Het gaat over de consequenties van AI-gebruik: wat gebeurt als het systeem fouten maakt? Wie draagt verantwoordelijkheid? Wie mag ingrijpen en op basis van welke criteria?

Guard is geen abstract ethisch debat, maar concrete afspraken. Het raakt compliance, reputatie, veiligheid en vertrouwen. Zonder Guard durven organisaties AI niet volledig te gebruiken. Sommige toepassingen sneuvelen hier terecht, omdat de risico’s hoger zijn dan de opbrengst.

Wat er fout gaat: Guard behandelen als checklist achteraf. Dan wordt het defensief en remmend, in plaats van richtinggevend.

Waarom 4G geen lineair stappenplan is

Hoewel het model een volgorde suggereert, is 4G geen klassiek stappenplan. Organisaties bewegen vaak heen en weer tussen de fases. Nieuwe inzichten in Ground kunnen leiden tot nieuwe ideeën in Generate, en problemen in Guard kunnen betekenen dat schaal in Grow niet wenselijk is.

De kracht van 4G zit niet in de volgorde, maar in het onderscheid. Elk “G” staat voor een ander type gesprek, met andere criteria en beslissers. Zodra die gesprekken door elkaar lopen, ontstaan misverstanden en vertraging.

De diagnosevraag die altijd werkt

Als een AI-initiatief vastloopt, is de kernvraag niet “Wat moeten we nu doen?”, maar: “In welke G zitten we eigenlijk vast?”

• Worden er nog steeds ideeën gegenereerd terwijl Ground ontbreekt?

• Wordt schaal verwacht zonder Grow-keuzes?

• Wordt Guard gebruikt als excuus om niets te beslissen?

Wie deze vraag eerlijk beantwoordt, ziet meestal meteen waar het echte knelpunt zit.

Wat het 4G-model expliciet maakt

Het 4G-model laat zien dat AI-strategie geen technologisch traject is, maar een reeks managementkeuzes. Het dwingt organisaties om:

• ideeën niet te verwarren met besluiten,

• validatie niet te verwarren met opschaling,

• voorzichtigheid niet te verwarren met controle.

Wie 4G consequent gebruikt, doet minder projecten, maar betere projecten, met duidelijkheid over waarom sommige ideeën bewust niet worden doorgezet.

Wil je ontdekken hoe AI jouw rol als leider kan versterken?

Ontdek het in onze Masterclass 'AI & Strategie voor Executives'. Interesse? Neem contact op met Wendy van Haaren, zij helpt je graag verder.