TIAS Business School logo
|

Destructief leiderschap: waarom de oorzaak ertoe doet

Tags:

Strategie Innovatie & Leiderschap

Auteur: Dr. Hans van Dijk

Gepubliceerd:
23 september 2026
Delen:

Een manager die onder druk uitvalt tegen medewerkers. Een leidinggevende die structureel het eigen belang vooropstelt. Of een organisatie waarin schadelijk gedrag wordt geaccepteerd zolang de resultaten goed zijn. Destructief leiderschap kent verschillende vormen. In een nieuwe wetenschappelijke publicatie laten TIAS-hoogleraar Hans van Dijk en zijn mede-auteurs Emma Gerritsen en Ivana Vranjes (Tilburg University) zien waarom het belangrijk is om verder te kijken dan het gedrag van de individuele leider.

Niet elke destructieve leider is toxisch

Wanneer een leidinggevende schadelijk gedrag vertoont, zoeken we de verklaring vaak bij de persoon zelf. Is iemand toxisch of ontbreekt het aan de juiste leiderschapsvaardigheden? Volgens het onderzoek doet dit onderscheid echter onvoldoende recht aan de complexiteit van destructief leiderschap.

In hun nieuwe wetenschappelijke publicatie introduceren de auteurs het Stability/Source Model of Destructive Leadership. Hierin onderscheiden ze vier vormen van destructief leiderschap: State-related lapses, Role-capability misfit, Chronic self-orientation en Reinforced destructiveness.

Het model kijkt naar twee vragen: is het schadelijke gedrag incidenteel of structureel? En komt het vooral voort uit individuele kenmerken of uit de organisatiecontext?

Dat onderscheid is belangrijk voor de aanpak. Een manager die onder druk tijdelijk zijn geduld verliest, vraagt mogelijk om andere ondersteuning dan een leidinggevende die structureel medewerkersbelangen negeert. En wanneer een organisatie schadelijk gedrag beloont of tolereert, is individuele coaching alleen niet voldoende. Dan moet ook de organisatie kritisch kijken naar de patronen die zij zelf in stand houdt.

The Stability/Source Model of Destructive Leadership.

Wil je meer weten over hoe destructieve dynamieken binnen organisaties ontstaan en hoe je ze kunt doorbreken?

Lees whitepaper

In het TIAS-whitepaper Destructieve dynamieken doorbreken, gebaseerd op het boek van Hans van Dijk en Stefan Cloudt, ontdek je drie herkenbare patronen: de impressie van incompetentie, dominantie en de blame game.

Ontwikkel je leiderschap bij TIAS

Destructieve dynamieken herkennen is één ding. Ze daadwerkelijk doorbreken vraagt om zelfinzicht, reflectie en inzicht in de invloed van je eigen gedrag op anderen.

In het Advanced Leiderschap en Management Programma van TIAS, onder academische leiding van Hans van Dijk, werken ervaren leiders aan hun persoonlijke, organisatorische en strategische leiderschap. Je ontwikkelt inzichten en vaardigheden om effectiever om te gaan met complexe leiderschapsvraagstukken.

Bekijk het Advanced Leiderschap en Management Programma »

Benieuwd naar andere mogelijkheden om je leiderschap verder te ontwikkelen? Ontdek het volledige opleidingsaanbod van TIAS op het gebied van leiderschap en management.

Bekijk alle opleidingen Leiderschap & Management »

Dr. Hans van Dijk

Full Professor

Hans is Full Professor in Leading inclusion en mede-oprichter van Including Behavior Institute.

Gerelateerde artikelen

  • 17 september 2026

    TIAS Full-time MBA opnieuw in top 26% QS Global MBA Ranking

    Lees meer
  • 21 september 2026

    TIAS MScBA stijgt naar plek 84 wereldwijd in QS Ranking

    Lees meer
  • 27 augustus 2026

    Waarom subtiele uitsluiting op de werkvloer leiderschap vraagt

    Lees meer

Gerelateerde opleidingen

  • Strategie en Innovatie in de Zorg

    Lees meer
  • Mastermodule Operations Strategy (studytrip)

    Lees meer
  • Mastermodule Digital Strategy and Architecture

    Lees meer