De 5 stappen naar AI-maturiteit: waar staat jouw organisatie?

Artificial Intelligence (AI) ontwikkelt zich van een experimenteel hulpmiddel tot een strategische kerntechnologie die bedrijfsmodellen, processen en hele waardeketens transformeert. Toch zit niet elke organisatie op hetzelfde niveau van volwassenheid. Het traject naar AI-maturiteit verloopt in herkenbare fases, elk met specifieke uitdagingen en kansen. Door inzicht te krijgen in deze fases kan een organisatie bepalen waar ze staat en welke stappen nodig zijn om verder te groeien.

Fase 1: Get your feet wet

In de eerste fase zetten organisaties hun eerste stappen in AI. Er zijn vaak aanzienlijke barrières, zoals regelgeving, risico-aversie en een gebrek aan bewustzijn van de mogelijkheden.

• Kenmerken: beperkte pilots, nadruk op datakwaliteit en infrastructuur, experimenten in een sandbox-omgeving.

• Uitdaging: losse initiatieven omzetten naar een eerste strategisch kader.

• Voorbeeld: een retailbedrijf dat AI test voor voorraadbeheer, maar nog geen bredere strategie heeft.

Fase 2: Experimenting

Organisaties voeren meerdere AI-experimenten uit, vaak los van de kernstrategie. Enthousiaste leiders of afdelingen nemen het initiatief, maar de inspanningen zijn gefragmenteerd.

• Kenmerken: groeiend aantal use cases, eerste investeringen in AI-talent en training, beginnende governance.

• Uitdaging: experimenten verbinden aan bedrijfsdoelen en voorbereiden op schaalbaarheid.

• Voorbeeld: een bank die chatbots test in klantenservice, terwijl andere afdelingen hun eigen AI-projecten uitvoeren zonder coördinatie.

Wil jij als executive scherp krijgen waar jouw organisatie staat in AI-maturiteit en hoe je de volgende strategische stap zet? Ontdek de Masterclass AI & Strategie voor Executives van Jeroen De Flander bij TIAS Business School. In deze driedaagse opleiding leer je hoe AI strategisch denken versterkt, besluitvorming versnelt en helpt om AI van experiment naar structurele impact te brengen. Geen technische opleiding, maar een strategische verdieping voor executives die richting willen geven aan AI.

Fase 3: Process re-invention

AI begint tastbare waarde te leveren. Organisaties zien meetbare resultaten en zetten AI op schaal in binnen specifieke domeinen zoals marketing, supply chain of klantenservice.

• Kenmerken: formele AI-strategie, robuuste datagovernance, procesverbeteringen, ROI-metingen.

• Uitdaging: succes in één domein vertalen naar bredere integratie.

• Voorbeeld: een logistiek bedrijf dat AI inzet voor route-optimalisatie en kostenbesparing, met duidelijke ROI.

Fase 4: Cross-functional re-invention

AI wordt organisatiebreed afgestemd. Silo’s verdwijnen, infrastructuur en data worden gedeeld, en medewerkers worden actief bijgeschoold.

• Kenmerken: ethische AI-raden, data-producten die over functies heen bruikbaar zijn, cross-functionele samenwerking.

• Uitdaging: AI verankeren in cultuur en governance, zodat het een integraal onderdeel wordt van de bedrijfsvoering.

• Voorbeeld: een multinational die AI inzet in HR, marketing en productie, met één centrale governance-structuur.

Fase 5: Ecosystem re-invention

In de meest volwassen fase overstijgt AI de grenzen van de organisatie en transformeert het hele waardeketens. Bedrijven werken samen met leveranciers, partners en zelfs concurrenten om sectorbreed waarde te creëren.

• Kenmerken: AI als kern-enabler, een cultuur van continue verbetering, ecosystemische samenwerking.

• Uitdaging: balans vinden tussen concurrentie en co-creatie, en ethiek en transparantie op schaal bewaken.

• Voorbeeld: een farmaceutisch bedrijf dat samenwerkt met universiteiten, startups en concurrenten om AI-gedreven geneesmiddelen sneller te ontwikkelen.

Overkoepelende inzichten

• Cultuur is net zo belangrijk als technologie. Zonder een mindset van leren en experimenteren blijft AI steken in pilots.

• Governance vormt de ruggengraat. Van datakwaliteit tot ethiek: duidelijke kaders maken AI duurzaam.

• De menselijke factor blijft centraal. Upskilling en betrokkenheid van medewerkers zijn cruciaal om AI breed te laten landen.

• AI is nooit af. Het is een continu proces van experimenteren, meten, verbeteren en opnieuw uitvinden.

Praktische aanbevelingen

• Maak een nulmeting: bepaal waar je organisatie nu staat in de maturiteitscurve.

• Begin klein, denk groot: start met haalbare pilots, maar koppel ze altijd aan strategische doelen.

• Investeer in mensen: technologie werkt alleen als medewerkers de juiste vaardigheden en mindset hebben.

• Zorg voor governance: stel duidelijke kaders op voor ethiek, data en besluitvorming.

• Zoek samenwerking: kijk voorbij je eigen organisatie en verken partnerschappen in je sector.

• Blijf leren: AI is geen eindpunt, maar een continu proces van experimenteren, meten en verbeteren.

• Communiceer successen: deel ROI en impact breed in de organisatie om draagvlak te vergroten.

• Durf te vernieuwen: zie AI niet alleen als efficiency-tool, maar als katalysator voor nieuwe businessmodellen.

AI-maturiteit is een reis die organisaties stap voor stap afleggen. Elke fase vraagt om andere keuzes en investeringen, van bewustwording en experimenten tot cross-functionele integratie en ecosystemische samenwerking. De vraag is niet of een organisatie met AI aan de slag gaat, maar waar ze nu staat en welke stap morgen gezet moet worden.

Wil je ontdekken hoe AI jouw rol als leider kan versterken?

Ontdek het in onze Masterclass 'AI & Strategie voor Executives'. Interesse? Neem contact op met Wendy van Haaren, zij helpt je graag verder.