Strategy, Innovation & Leadership LAB

'Control' houden binnen een wendbare organisatie

25 april 2016

“Managementparadoxen kun je nooit oplossen, je kunt ze alleen managen”, stelt prof. dr. Ron Meyer, hoogleraar Corporate Strategy en Academic Director binnen het TIAS Senior Executive Program, in dit interview.

Meyer erkent dat belangrijke managementuitdagingen eigenlijk paradoxen zijn en gaat deze uitdagingen met senior managers aan. “Het is zaak om de voordelen van beide uitersten te kunnen benutten. Hoe dit te doen, hangt volledig van de context af”.

Wat zijn de belangrijkste paradoxen waarmee senior managers te maken hebben?
Als je kijkt naar uitdagingen op organisatieniveau, zijn er vier belangrijke managementparadoxen te benoemen:

  1. De horizontal design paradox: integratie versus differentiatie tussen afdelingen/divisies. Bij goed geïntegreerde units kunnen meer synergiën en efficiëntievoordelen behaald worden, terwijl meer differentiatie tot een meer responsive afdeling leidt. Beide hebben hun voor- en nadelen.
  2. De vertical design paradox: kies je voor control of empowerment? Kies je voor sturing van de organisatie van boven of voor zelfsturing door de medewerkers?
  3. De ontwikkelingsparadox: het gecontroleerd plannen van initiatieven versus het ontvouwen van ideeën tijdens de rit in de organisatie.
  4. De veranderingsparadox: wil je ineens het stuur revolutionair omgooien of evolutionair veranderingen doorvoeren?

Tussen deze vier paradoxen in zit natuurlijk veel speelruimte. Het is zaak voor de senior manager om de juiste balans te vinden binnen de gegeven context. Dit blijkt in de praktijk alles behalve eenvoudig te zijn.

Met welke paradox worstelen senior managers het vaakst?
Hét centrale thema op dit moment is hoe organisatiestructuren platter kunnen worden en hoe organisaties meer agile ofwel wendbaarder kunnen worden. Organisaties die deze slag aan het maken zijn, neigen veranderingen te radicaal door te voeren. Daardoor wordt onvoldoende overzicht en control gehouden. Het is zaak om juist in deze situatie toch voldoende beheersing te houden.

En hoe krijg je dit voor elkaar?
Wendbaarder worden als organisatie betekent niet dat je de control los moet laten. Bij het platter en wendbaarder maken kijken we te veel naar de harde kant van de organisatie. Het is zaak om juist meer naar de soft controls te kijken. Hiermee bedoel ik: het creëren van de juiste omstandigheden in de organisatie waardoor de kans dat het goed gaat, groter wordt. Denk bijvoorbeeld aan het positioneren van de juiste mensen op de juiste plaatsen binnen de organisatie, het gezamenlijk ontwikkelen van de strategie en het voorleven van het juiste gedrag. De sleutel tot succes binnen een agile organisatie is dat juist de extra toevoegingen van soft controls tot een betere balans leiden.

Kunt u een voorbeeld geven van een organisatie die succesvol de transitie heeft doorgemaakt van hiërarchie naar platte organisatie?
Thermaflex is een mooi voorbeeld. Dit is een internationaal bedrijf dat handelt in buizen voor onder andere stadverwarming. Zij hebben vijf jaar geleden - mede geïnspireerd door de Braziliaanse ondernemer Ricardo Semler - de transformatie doorgevoerd van hiërarchisch bedrijf naar een platte organisatie. Het betrof een behoorlijk ingrijpende verandering. Ze hebben wereldwijd afscheid genomen van managementlagen en streven naar zelfsturing. Dit alles met het doel om eigenaarschap te verbreden en wendbaarder te worden. Natuurlijk heeft Thermaflex leergeld betaald. Ze hebben er met alle managementparadoxen geworsteld, maar je ziet dat ze vandaag de dag veel profijt halen uit deze transitie. Kern van het succes is om naast sterke empowerment ook subtiele soft controls in te bouwen.

U bent Academic Director van het Senior Executive Program. Komen de managementparadoxen terug in het programma?
De managementparadoxen vormen zelfs de rode draad van het programma. Naast paradoxen binnen de organisatorische sfeer gaan we ook in op paradoxen binnen de strategische en leiderschapssfeer. Senior managers worstelen hier dagelijks mee. Tijdens het programma geven we deelnemers vanuit de theorie handvatten om de eigen paradoxen beter te kunnen managen. We kiezen hierbij bewust niet voor ‘Harvard cases’ maar voor eigen praktijkcases. Op deze manier ligt de materie dicht bij de deelnemers zelf. Ze ervaren op een heel directe wijze hoe complex het beheersen van deze paradoxen is. Tegelijkertijd genereren we binnen het programma natuurlijk ook direct impact voor hun organisatie.

Ron Meyer is hoogleraar Ondernemingstrategie aan TIAS, waar hij onderzoek doet op het gebied van concernstrategie en leiderschap. Hij is Academic Director binnen het Senior Executive Program van TIAS.

Wilt u groeien als inspirerend leider?

Het TIAS Senior Executive Program is ontwikkeld voor ervaren managers die voortdurend de strategische, organisatie en leiderschapsparadoxen moeten beheersen.

Lees meer over dit programma of meld u online aan.

Relevante Artikelen